لاپاراسکوپی شکم یک تکنیک پیشرفته جراحی است که به جراحان اجازه می دهد تا بدون نیاز به برش های بزرگ و باز کردن کامل شکم ، به ارزیابی و درمان مشکلات داخلی بپردازند. در این روش ، جراح از یک دوربین کوچک به نام لاپاراسکوپ استفاده می کند که از طریق برش های کوچکی در دیواره شکم وارد می شود. این دوربین تصاویر دقیقی از داخل بدن به مانیتور منتقل می کند و ابزارهای جراحی نیز از طریق برش های کوچک وارد می شوند. این روش نسبت به جراحی های سنتی مزایای فراوانی دارد ؛ از جمله درد کمتر بعد از عمل ، کاهش زمان بهبودی و کاهش خطر عفونت. لاپاروسکوپی شکم به دلیل دقت و کم تهاجمی بودن ، به یکی از محبوب ترین روش های جراحی در پزشکی مدرن تبدیل شده است.
لاپاراسکوپی شکم چیست؟
لاپاروسکوپی شکم یک روش تشخیصی و درمانی جراحی است که برای بررسی و انجام جراحی روی اندام های داخل شکم استفاده می شود. این یک روش کم خطر و کم تهاجمی است که فقط به برش های کوچک نیاز دارد. هنگامی که لاپاراسکوپی شکم انجام می شود ، پزشک از ابزاری به نام لاپاراسکوپ برای بررسی اندام های شکم استفاده می کند. لاپاراسکوپ یک لوله بلند و نازک با نور با شدت بالا و یک دوربین با وضوح بالا در جلو است. این ابزار از طریق یک برش در دیواره شکم وارد می شود. همانطور که در امتداد حرکت می کند ، دوربین تصاویر را به یک مانیتور ویدئویی ارسال می کند. لاپاراسکوپی به پزشک این امکان را می دهد که بدون نیاز به ایجاد برش های بزرگ ، داخل بدن شما را در زمان واقعی ببیند. پزشک متخصص شما همچنین می تواند نمونه های بیوپسی را در طول این روش دریافت کند و همچنین اعمال جراحی متنوعی را انجام دهد
لاپاروسکوپی شکم برای چه کاری استفاده می شود؟
برای افرادی که مشکلاتی در ارگان های شکمی دارند ، ممکن است از جراحی لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان موارد زیر استفاده شود:
- جراحی طحال بزرگ شده
- جراحی کیسه صفرا و مجاری صفراوی
- انواع جراحی های فتق
- انسدادها
- خونریزی غیر قابل توجیه
- عفونت ها
تومورها و سرطان ها در ارگان های داخل شکمی
- سرطان معده
- سرطان مری
- سرطان های روده کوچک و بزرگ
- سرطان های لوزالمعده و طحال
- سایر سرطان های ارگان های داخل شکمی
لاپاراسکوپی شکم چگونه انجام می شود؟
پس از بیهوشی عمومی، معمولاً یک برش کوچک در زیر یا داخل ناف (شکم) ایجاد می شود. سپس گاز دی اکسید کربن با وارد کردن سوزن مخصوص از ناف وارد شکم می شود. گاز اجازه می دهد تا اندام های لگن با وضوح بیشتری دیده شوند. پس از پر شدن حجم کافی گاز در حفره شکمی، جراح سوزن را برمی دارد و تروکار را وارد می کند. تروکار لوله ای با طراحی خاص به قطر 5 یا 10 میلی متر است که دارای دریچه ای است که جراح می تواند ابزار خاصی را از طریق آن وارد کند. سپس پوزیشن بیمار بر اساس نوع عمل جراحی تنظیم میشود و لاپاراسکوپ از طریق آستین تروکار در ناف قرار می گیرد و سایر برش ها بر اساس محل ارگان هدف تنظیم میشود. و عمل جراحی انجام می شود.
جراحی لاپاراسکوپی چقدر ایمن است؟
جراحی لاپاراسکوپی حداقل به اندازه جراحی باز ایمن است و برخی از خطرات کاهش می یابد. زخم های کوچکتر خطر عفونت، از دست دادن خون و عوارض بعد از عمل مانند جدا شدن زخم و فتق برش را کاهش می دهد. جراحی لاپاراسکوپی تماس مستقیم بین جراح و بیمار را به حداقل می رساند که خطر انتقال میکروب بین این دو را کاهش می دهد. همچنین زمان بهبودی پس از عمل را به حداقل می رساند، که خطرات استراحت طولانی مدت در بستر، مانند لخته شدن خون را کاهش می دهد. مجموعه ای از علائم ممکن است برای چند روز پس از لاپاراسکوپی رخ دهد، از جمله :
- خستگی
- گلودرد ، به دلیل لوله تنفسی در حین جراحی
- ناراحتی در محل برش
- نفخ شکم
درد شانه یا کمر ناشی از هر گونه دی اکسید کربن باقی مانده در شکم، که می تواند دیافراگم را تحریک کند.
هر گونه درد شانه یا کمر باید ظرف چند روز برطرف شود. در صورت تجربه هر یک از موارد زیر، قرار ملاقات دیگری با پزشک بگذارید:
- بدتر شدن یا درد شدید
- حالت تهوع یا استفراغ
- غش کردن
- علائم عفونت، از جمله تب ، لرز یا قرمزی، تورم و ترشح در محل برش
- ناتوانی در تخلیه مثانه
- تنگی نفس
این علائم می تواند نشان دهنده عوارض ناشی از این عمل باشد. اینها ممکن است نیاز به درمان بیشتری داشته باشند. افراد معمولاً می توانند فعالیت های عادی خود را ظرف 1 یا 2 روز پس از جراحی از سر بگیرند. با این حال، محدودیت‌ها و دستورالعمل‌های خاص پس از عمل را با هر ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی که لاپاراسکوپی ارائه می‌کند، در میان بگذارید. این ممکن است شامل اجتناب از ورزش سنگین یا بلند کردن وزنه برای چند هفته باشد
بیهوشی لاپاروسکوپی شکم چگونه است ؟
پزشک متخصص بیهوشی در مورد انواع بیهوشی ایمن و مناسب برای عمل صحبت خواهد کرد و گزینه های موجود را به وضوح برایتان توضیح خواهد داد. در ادامه ، در مورد هر یک از روش های بیهوشی لاپاراسکوپی توضیح داده ایم.
بیهوشی عمومی
در طول بیهوشی عمومی ، شما بیهوش هستید و هیچ چیزی را احساس نخواهید کرد. داروهای مختلفی ممکن است در طول بیهوشی عمومی استفاده شود. برخی از آنها گازهای بیهوشی هستند که از طریق لوله تنفسی یا ماسک اعمال می شوند. برخی از داروها نیز از طریق سرم برای بیهوش کردن بیمار ، شل کردن عضلات و درمان درد استعمال می شوند. شایع ترین عارضه جانبی بیهوشی عمومی ، خواب آلودگی بعد از آن است. این عارضه معمولاً در یک یا دو ساعت اول پس از پایان جراحی از بین می رود. برخی از بیماران ممکن است پس از عمل لاپاراسکوپی با گلودرد مواجه شوند. اگر سابقه بیماری خاص یا حالت تهوع بعد از عمل های قبلی دارید ، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. زیرا ممکن است نیاز به داروهایی باشد که از حالت تهوع بعد از عمل جلوگیری شود.
بی حسی منطقه ای
در این روش ناحیه ای از بدن بی حس می شود تا بیمار هیچ دردی را احساس نکند. این تکنیک می تواند به طور کامل حس ناحیه ای از بدن را که نیاز به جراحی دارد را از بین ببرد. متخصص بیهوشی بی حسی موضعی (داروهای بی حس کننده) را در نزدیکی دسته ای از اعصاب تزریق می کند. دو نوع بسیار رایج بی حسی منطقه ای ، بی حسی نخاعی و اپیدورال است. گاهی اوقات ، بعد از عمل نیز یک کاتتر اپیدورال در جای خود باقی می ماند تا امکان تسکین مداوم درد برای یک یا چند روز پس از جراحی لاپاراسکوپی فراهم شود. کاتتر اپیدورال ممکن است حتی با بیهوشی عمومی نیز استفاده شود. داشتن بی حسی منطقه ای برای جراحی لاپاروسکوپی ، به این معنی نیست که شما باید حین عمل کاملاً بیدار باشید. گاهی اوقات از بی حسی منطقه ای همراه با بیهوشی عمومی برای جراحی های بزرگ روی قفسه سینه یا شکم استفاده می شود. این تکنیک این مزیت را دارد که بیماران پس از جراحی به مقدار زیادی از داروهای ضد درد نیاز نخواهند داشت.
لاپاراسکوپی شکم چه بیماری هایی را درمان می کند؟
لاپاراسکوپی شکم یک روش محافظه کارانه ای برای انجام جراحی یا بررسی مستقیم اندام های داخل شکم است. در این روش، جراح به جای ایجاد یک برش بزرگ، از طریق چند برش کوچک، لاپاراسکوپ و ابزار های جراحی را وارد حفره شکم می کند و بسته به نوع بیماری، درمان مورد نیاز را انجام می دهد. انتخاب جراحی لاپاراسکوپی به نوع و شدت بیماری، محل درگیری و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد و در بعضی موارد، جراحی باز انتخاب مناسب تری است.
مهم ترین بیماری ها و شرایطی که ممکن است با جراحی لاپاراسکوپی شکم درمان شوند عبارت اند از:
سنگ و بیماری های کیسه صفرا
کوله سیستکتومی لاپاراسکوپی (برداشتن کیسه صفرا) یکی از شایع ترین جراحی های لاپاراسکوپی است و در بسیاری از بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا و التهاب های مرتبط انجام می شود.
آپاندیسیت
در بسیاری از موارد، آپاندکتومی لاپاراسکوپی (برداشتن آپاندیس) برای درمان آپاندیسیت حاد استفاده میشود. جراح با مشاهده مستقیم محل التهاب، آپاندیس را خارج می کند.
فتق های شکمی و کشاله ران
برخی فتق ها را می‌توان با روش لاپاراسکوپی ترمیم کرد. در این جراحی، محل ضعف دیواره شکم اصلاح و در صورت نیاز با مش تقویت می شود.
بیماری های معده و مری
جراحی هایی مانند ترمیم فتق هیاتال (بالا آمدن بخشی از معده از طریق دیافراگم) و برخی اعمال جراحی معده را می توان در بیماران مناسب به روش لاپاراسکوپی انجام داد.
بیماری های روده کوچک و روده بزرگ
بعضی از جراحی های روده، از جمله درمان برخی موارد انسداد، بیماری های التهابی، دیورتیکولیت و بعضی تومورهای روده، در شرایط مناسب با رویکرد لاپاراسکوپی قابل انجام هستند.
جراحی های کاهش وزن
عمل اسلیو معده و بسیاری از انواع بای پس معده معمولاً با روش لاپاراسکوپی انجام می شوند. در این اعمال، جراح از برش های کوچک برای ایجاد تغییرات مورد نظر در معده و مسیر گوارش استفاده می کند.
برخی تومورها و سرطان های داخل شکم
در بیماران منتخب، لاپاراسکوپی می تواند برای برداشتن برخی تومورها یا انجام جراحی های سرطان در دستگاه گوارش و بعضی اندام های شکمی به کار رود. انتخاب این روش به محل و مرحله بیماری و امکان برداشت کامل ضایعه بستگی دارد.
برخی بیماری های طحال و سایر اندام‌های شکمی
در شرایط مناسب، جراحی طحال یا برخی اعمال مربوط به اندام های دیگر شکم نیز می تواند با رویکرد لاپاراسکوپی انجام شود.
لاپاراسکوپی تنها برای درمان نیست!
در بعضی بیماران کاربرد تشخیصی دارد. در لاپاراسکوپی تشخیصی، جراح می‌تواند اندام ها و بافت های داخل شکم را به صورت مستقیم مشاهده کند و در صورت وجود ضایعه مشکوک، نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام دهد. این روش به ویژه زمانی اهمیت دارد که بررسی‌های غیر جراحی علت بیماری را به طور قطعی مشخص نکرده باشند.
