زمانی می گوییم فتق بیرون زده است که یکی از اعضای داخلی بدن ، به خاطر ضعیف بودن عضلات یا پاره شدن آن ها جا به جا شده و در یک جایگاه غیر معمول قرار گیرد. این بیرون زدگی می تواند در هر ناحیه ای از بدن اتفاق بیافتد ، اما ما در این مقاله می خواهیم در مورد فتق کشاله ران ، علائم ، راه های تشخیص و درمان آن صحبت کنیم. توجه داشته باشید که این فتق ها خطر جانی ندارند ، اما دردناک هستند و باید برای از بین بردن آن اقداماتی را به انجام رساند. با دکتر برمک قلی زاده جراح لاپاروسکوپی فتق در تهران در این مقاله همراه باشید تا تمامی اطلاعات مورد نیاز خود را به دست آورید.
انواع فتق در کشاله ران
دو نوع فتق کشاله ران وجود دارد:
- فتق اینگواینال (Inguinal hernia): این نوع فتق شایع ترین نوع فتق است و ۷۵ درصد از کل فتق ها را تشکیل می دهد. این فتق بیشتر مردان را دچار می کند. در فتق ناحیه کشاله ران قسمتی از روده از کانال اینگواینال (کشاله ران) یا انتهای داخلی ران بیرون می زند.
- فتق فِمورال (فتق رانی): این نوع فتق نوع کمتر شایعی از فتق کشاله ران است و در کانال فمورال اتفاق می افتد. این کانال زیر کانال اینگواینال قرار دارد. احتمال دارد که بافت چربی از قسمت فتق بیرون بزند.
اگر شما نیز قصد درمان فتق کشاله ران را دارید ، فرم زیر را پر کنید. با شما تماس میگیریم.
"*" زمینه های مورد نیاز را نشان می دهد
در فتق کشاله ران (اینگواینال) یک بافت ، مثلا بخشی از روده کوچک ، از نقطه ای ضعیف در ماهیچه های شکمی بیرون می زند. برجستگی ایجاد شده ممکن است به ویژه به هنگام سرفه کردن یا خم شدن یا برداشتن اجسام سنگین دردناک باشد ؛ اما تعداد زیادی از فتق ها دردناک نیستند.
فتقی که در کشاله ران بروز می کند لزوما خطرناک نیست اما خود به خود خوب نمی شود و می تواند عوارض مرگبار نیز داشته باشد. اگر این عارضه دردناک بوده و بزرگ شود به احتمال زیاد پزشک درمان جراحی را برای آن توصیه خواهد کرد. ترمیم فتق در کشاله ران یک جراحی متداول است.
علائم فتق کشاله ران یا اینگواینال
- وجود برآمدگی در حوالی استخوان شرمگاهی در هر دو طرف که با ایستادن مشخص تر می شود به ویژه هنگام سرفه کردن یا زور زدن.
- احساس درد و سوزش در برآمدگی
- وجود درد و ناراحتی در کشاله ران به ویژه به هنگام خم شدن ، سرفه کردن یا بلند کردن چیزی
- احساس سنگینی یا کشیدگی در کشاله ران
- احساس ضعف و فشار در کشاله ران
- اگر روده بیرون زده به کیسه بیضه داخل شود در این صورت درد و ورم در اطراف بیضه ها وجود خواهد داشت.
نشانه های فتق کشاله ران که باید جدی گرفت
اگر نتوانید فتق خود را با دست به داخل برانید احتمال دارد که فتق در دیواره شکمی گیر افتاده باشد. فتق گیرافتاده ممکن است دچار خفگی شود به این معنی که جریان خون به بافت گیر افتاده متوقف گردد. چنین فتقی اگر درمان نشود می تواند عوارض مرگبار ایجاد کند.
علائم فتق کشاله ران دچار خفگی عبارتند از:
- تهوع یا استفراغ یا هر دو
- تب
- درد ناگهانی ای که به سرعت شدت می یابد.
- برآمدگی فتق قرمز، بنفش یا تیره شود
- ناتوانی در دفع مدفوع یا گاز
تشخیص فتق در ناحیه کشاله ران
برای تشخیص فتق اینگواینال اغلب معاینه فیزیکی کافی است. حین معاینه از شما خواسته خواهد شد که سرفه کنید، بایستید یا زور بزنید چون در این حالات فتق کشاله ران نمایان تر می شود.
اگر تشخیص به سادگی میسر نباشد پزشک تست های تصویربرداری مثل سونوگرافی شکم و سی تی اسکن و ام آر آی تجویز خواهد کرد.
درمان فتق کشاله ران در تهران
اگر فتق تان کوچک است و آزارتان نمی دهد احتمالا پزشک توصیه خواهد کرد که صبر کنید و مراقب تغییرات آن باشید. پوشیدن کمربند مخصوص فتق می تواند علائم آن را التیام دهد ؛ اما ابتدا با پزشک خود مشورت کنید چون اندازه بودن این کمربند و استفاده درست از آن مهم است. در کودکان پزشک قبل از تصمیم به جراحی ابتدا فشار دادن فتق با دست را امتحان خواهد کرد تا اندازه آن را کوچکتر کند.
فتق های بزرگ شونده و دردناک اغلب باید جراحی شوند تا ناراحتی ناشی از آنان بهبود یابد و از عوارض جدی بعدی جلوگیری شود.
جراحی های فتق کشاله ران به دو نوع کلی تقسیم می شوند: ترمیم فتق به شیوه باز و ترمیم فتق کم تهاجم (لاپاروسکوپیک)
ترمیم فتق باز
در این عمل که احتمالا تحت بی حسی موضعی و آرام بخشی یا بی هوشی عمومی انجام می گیرد جراح برشی در کشاله ران تان ایجاد می کند و بافت بیرون زده را به شکم باز می فرستد. پس از آن ناحیه ضعیف شده را می دوزد و اغلب این ناحیه را با مِش سنتتیک (توری ریزبافت) تقویت می کند که به این کار هرنیوپلاستی نیز می گویند. بعد محل جراحی با بخیه، منگنه و چسب جراحی بسته می شود.
پس از جراحی فتق کشاله ران از شما خواسته می شود که اگر می توانید بلافاصله شروع به راه رفتن کنید اما احتمالا چند هفته طول می کشد که به فعالیت های معمول تان باز گردید.
ترمیم فتق کم تهاجمی
در این شیوه که نیازمند بی هوشی عمومی است جراح چند برش کوچک روی شکم ایجاد می کند و از طریق آن ها جراحی را انجام می دهد. جراح می تواند با استفاده از وسایل لاپاروسکوپیک یا روبوتیک فتق را ترمیم کند. در این شیوه شکم را با گاز باد می کنند تا دیدن اندام های داخلی راحت تر باشد.
یک لوله کوچک که مجهز به دوربین کوچک است (لاپاروسکوپ) از طریق یکی از برش ها وارد می شود. جراح با کمک و راهنمایی دوربین وسایل جراحی کوچکی را از راه برش های دیگر وارد می کند تا با کمک آن ها فتق کشاله ران را به وسیله مِش سنتتیک ببندد و ترمیم کند.
افرادی که با این شیوه جراحی می شوند پس از جراحی جای زخم کمتری دارند و ناراحتی کمتری احساس می کنند و زودتر می توانند فعالیت های معمول خود را از سر بگیرند. نتایج دراز مدت جراحی باز و لاپاروسکوپیک فتق یکسان است.
جراحی فتق کشاله ران کم تهاجم به جراح امکان می دهد که بدون مزاحمتِ بافت اسکار (جوشگاه زخم) به جامانده از جراحی های فتق قبلی کارش را انجام دهد و بنابراین این شیوه در کسانی که فتق شان پس از انجام جراحی ترمیم فتق باز عود کرده است مناسب است. همچنین این شیوه برای افرادی که فتق دوطرفه دارند نیز انتخاب مناسبی است.
آیا فتق کشاله ران باعث ناباروری می شود؟
فتق کشاله ران به خودی خود باعث ناباروری نمی شود اما در برخی شرایط می تواند بر باروری تأثیر بگذارد. این فتق زمانی ایجاد می شود که بخشی از روده یا بافت چربی از طریق دیواره ضعیف شده کشاله ران بیرون می زند و ممکن است به بیضه ها فشار وارد کند یا مجرای عبور اسپرم یا مجرای دفران را تحتتأثیر قرار دهد. اگر فتق بزرگ باشد یا مدت زیادی درمان نشده باقی بماند ، ممکن است جریان خون بیضه را کاهش دهد یا دمای آن را افزایش دهد که این عوامل در درازمدت می توانند تولید اسپرم را مختل کنند. همچنین در برخی موارد نادر ، جراحی فتق کشاله ران به ویژه اگر توسط جراح کم تجربه انجام شود ، می تواند به اعصاب یا مجاری اسپرم آسیب بزند که این نیز روی قدرت باروری تأثیرگذار است. با این حال در بیشتر موارد ، اگر فتق به موقع تشخیص داده شده و به درستی درمان شود ، مشکلی برای باروری ایجاد نخواهد کرد. بررسی دقیق توسط پزشک متخصص و انتخاب روش جراحی مناسب می تواند از بروز عوارض احتمالی پیشگیری کند.
تفاوت فتق کشاله ران در مردان و زنان
| ویژگی | در زنان | در مردان |
|---|---|---|
| شیوع | کمتر شایع | بسیار شایع تر |
| محل بروز | عموماً در قسمت فوقانی کشاله ران یا لب بزرگ | معمولاً در کشاله ران و گاهی به سمت کیسه بیضه |
| علائم | درد مبهم ، احساس فشار ، گاهی اشتباه با مشکلات تخمدانی | برآمدگی مشخص ، درد یا ناراحتی هنگام زور زدن یا بلند کردن اجسام |
| تشخیص | معمولاً دشوارتر و نیازمند سونوگرافی لگن | معمولاً با معاینه فیزیکی قابل تشخیص است |
| درمان | اغلب با جراحی لاپاراسکوپی توصیه می شود | جراحی باز یا لاپاراسکوپی ، بسته به نوع فتق |
علت عود فتق کشاله ران بعد از جراحی چیست؟
عود فتق کشاله ران بعد از جراحی می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد که برخی به تکنیک جراحی و برخی به شرایط فرد بیمار مربوط می شود. یکی از دلایل مهم ، ضعف مادرزادی یا اکتسابی در دیواره شکم است که حتی بعد از ترمیم ممکن است زمینه برای بازگشت فتق فراهم شود. استفاده از تکنیک های جراحی قدیمی یا بدون مش نیز خطر عود را افزایش می دهد ، چون بافت های طبیعی ممکن است نتوانند فشار داخل شکم را به خوبی تحمل کنند. در مواردی که از مش استفاده می شود ولی مش به درستی در محل تثبیت نشده باشد یا بدن آن را پس بزند ، احتمال عود وجود دارد.
عوامل فردی مثل سرفه های مزمن ، یبوست طولانی مدت ، بلند کردن اجسام سنگین ، چاقی یا سیگار کشیدن هم می توانند فشار داخل شکم را افزایش دهند و به محل جراحی فشار وارد کنند. اگر بیمار در دوران نقاهت توصیه های پزشک را رعایت نکند و زودتر از موعد فعالیت سنگین داشته باشد ، خطر بازگشت فتق بیشتر می شود. همچنین برخی بیماری ها مثل دیابت یا اختلالات بافت همبند می توانند روند ترمیم بافت را مختل کرده و احتمال عود را افزایش دهند. در نتیجه انتخاب روش جراحی مناسب ، مهارت جراح و رعایت دقیق مراقبت های بعد از عمل نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عود فتق دارند.
فرق بین ورم بیضه و فتق کشاله ران چیست؟
ورم بیضه و فتق کشاله ران هر دو ممکن است به صورت برجستگی یا تورم در ناحیه بیضه یا کشاله ران ظاهر شوند اما منشأ علائم و درمان آن ها متفاوت است. ورم بیضه معمولا ناشی از التهاب یا عفونت بیضه یا اپیدیدیم ، ضربه ، هیدروسل یا پیچ خوردگی بیضه است و اغلب با درد ، قرمزی ، گرمی و گاهی تب همراه است. در این حالت ، بیضه مستقیماً بزرگ یا دردناک می شود و ممکن است لمس آن حساس باشد.
در مقابل فتق کشاله ران زمانی رخ می دهد که بخشی از روده یا بافت داخلی شکم از یک نقطه ضعیف در دیواره شکم به داخل کانال اینگوینال یا حتی کیسه بیضه وارد شود. این برجستگی اغلب هنگام ایستادن ، سرفه یا زور زدن نمایان تر شده و در حالت خوابیده ممکن است کوچک تر یا ناپدید شود. فتق دردی خفیف یا احساس فشار دارد ، نه درد حاد و التهابی. همچنین با فشار ملایم ممکن است بتوان فتق را به داخل شکم برگرداند اما ورم بیضه چنین ویژگی ندارد.
تشخیص قطعی تفاوت این دو مورد نیاز به معاینه فیزیکی دقیق توسط پزشک و گاهی سونوگرافی دارد. درمان آن ها نیز متفاوت است ؛ فتق معمولا نیاز به جراحی دارد ، ولی ورم بیضه بسته به علت می تواند با دارو ، استراحت یا در موارد اورژانسی مانند پیچ خوردگی بیضه با جراحی فوری درمان شود.
باد فتق در مردان کجاست ؟
باد فتق در مردان معمولاً در ناحیه کشاله ران دیده می شود ؛ یعنی جایی بین پایین شکم و بالای ران. در این حالت ممکن است بخشی از روده یا بافت داخلی شکم از یک نقطه ضعیف در دیواره عضلانی بیرون بزند و به شکل برجستگی یا ورم ظاهر شود. این برجستگی گاهی هنگام ایستادن ، سرفه کردن ، زور زدن یا بلند کردن جسم سنگین بیشتر مشخص می شود و ممکن است هنگام دراز کشیدن کوچک تر یا ناپدید شود. در بعضی مردان ، فتق می تواند به سمت کیسه بیضه پایین بیاید و باعث تورم یا احساس سنگینی در آن ناحیه شود. درد ، سوزش یا فشار در کشاله ران نیز ممکن است وجود داشته باشد. تشخیص دقیق باید توسط پزشک انجام شود.
آیا فتق کشاله ران در مردان باعث درد بیضه می شود؟
بله ، فتق در مردان می تواند باعث درد بیضه شود اما همیشه این علامت وجود ندارد. در فتق کشاله ران ، بخشی از روده یا بافت داخل شکم از ناحیه ضعیف دیواره شکم بیرون می زند و گاهی به سمت کانال کشاله ران یا حتی کیسه بیضه پایین می آید. این فشار می تواند باعث احساس درد ، سنگینی ، کشیدگی یا ناراحتی در بیضه و اطراف آن شود. درد معمولاً هنگام ایستادن طولانی ، سرفه کردن ، زور زدن ، ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین بیشتر می شود و با دراز کشیدن کاهش پیدا می کند. اگر درد بیضه شدید ، ناگهانی ، همراه با تهوع ، استفراغ ، قرمزی ، تب یا سفت شدن برجستگی باشد ، می تواند نشانه گیر افتادن فتق یا مشکل جدی دیگری مانند پیچ خوردگی بیضه باشد و نیاز به مراجعه فوری پزشکی دارد.
آیا چاقی باعث فتق کشاله ران می شود؟
بله ، چاقی می تواند خطر ابتلا به فتق کشاله ران را افزایش دهد اما معمولاً تنها علت آن نیست. اضافه وزن باعث افزایش فشار داخل شکم می شود و این فشار مداوم می تواند به نقاط ضعیف دیواره شکم ، به ویژه در ناحیه کشاله ران ، فشار وارد کند. در نتیجه احتمال بیرون زدگی بخشی از روده یا بافت چربی از این ناحیه بیشتر میشود. همچنین چاقی ممکن است تشخیص فتق را دشوارتر کند ، چون برجستگی در کشاله ران کمتر دیده یا لمس می شود. افرادی که اضافه وزن دارند و همزمان دچار سرفه مزمن ، یبوست ، بلند کردن اجسام سنگین یا سابقه خانوادگی فتق هستند ، بیشتر در معرض خطر قرار می گیرند. کاهش وزن ، فعالیت بدنی مناسب ، درمان یبوست و پرهیز از فشار زیاد به شکم می تواند به کاهش خطر کمک کند. البته در صورت ایجاد فتق ، درمان قطعی معمولاً با نظر پزشک و گاهی جراحی انجام می شود.
شرح موضوع ساده و روان بود من هنوز فتق کوچکی دارم دکتر ویزیت کرده و فعلا مراقبت و استفاده از فتق بند تجویز کرده از آقایون دکتر ها متشکرم