یکی از مشکلاتی که امروزه انسان ها با آن دست و پنجه نرم می کنند ، بیماری هایی مثل سرطان می باشد. یکی از انواع این بیماری سرطان روده باریک می باشد که با علائمی مثل دل درد ، لاغر شدن و وجود خون در مدفوع همراه است. به منظور درمان این مشکل از جراحی سرطان روده کوچک بهره گرفته می شود و برای برخی ممکن است تنها درمانی باشد که بدان نیاز دارند. در حال حاضر عمل تنها درمانی است که می توان در برابر سرطان روده کوچک از آن استفاده کرد. برای انجام این پروسه باید نکاتی را بدانید که دکتر برمک قلی زاده جراح لاپاروسکوپیک سرطان در تهران در این مقاله تمامی آن ها را توضیح داده اند.
چه زمانی از جراحی سرطان روده کوچک استفاده می شود؟
- در برخی موارد سرطان تنها به جایی که شروع شده یا حوالی آن محدود می شود (مثلا روده کوچک و اندام های مجاور آن). جراحی معمولا وقتی انجام می شود که بخواهیم تمام مناطق سرطانی را خارج کنیم.
- اگر سرطان آن قدر گسترده شده باشد که نتوان آن را کامل خارج کرد جراحی تنها به منظور جلوگیری از مشکلاتی مانند بزرگ شدن تومور و انسداد روده یا التیام این مشکلات انجام می شود.
نوع جراحی سرطان روده کوچک انجام شده به عوامل متعددی مانند اندازه و محل قرارگیری تومور و یا وجود مشکلات سلامتی جدی در فرد بیمار بستگی دارد.
برداشتن ناحیه سرطانی روده (segmental resection)
در این عمل جراحی آن بخش از روده کوچک که حاوی تومور است به همراه مقداری از بافت سالم اطراف آن از بدن خارج می شود. پس از آن لبه دو بریدگی سالم روده دوباره به هم متصل می شوند. مقداری از بافت اطراف تومور که شامل غدد لنفی است نیز خارج خواهد شد. اگر تومور در انتهای ایلئوم (انتهای روده کوچک) باشد ممکن است لازم شود سمت راست کولون (ابتدای روده بزرگ) نیز خارج شود. به این نوع از جراحی سرطان روده کوچک ، هِمی کولکتومی گفته می شود.
جراحی ریسکشن سگمنتال را می توان بصورت جراحی باز (با ایجاد یک برش بلند روی شکم) یا جراحی لاپاروسکوپیک ( از طریق چند برش کوچک و با ابزار جراحی باریک و بلند) انجام داد.
بعد از جراحی چند روز طول می کشد تا فرد بتواند به طور عادی بخورد و بیاشامد. برداشتن بخش کوچکی از روده باریک معمولا مشکلات گوارشی (خوردن و دفع کردن) بلند مدت ایجاد نمی کند اما اگر بخشی از کولون هم برداشته شود احتمال بروز مشکل بیشتر است.
مزایا و معایب جراحی سرطان روده کوچک به صورت لاپاروسکوپیک
جراحی لاپاروسکوپیک روشی درمانی است برای عارضه های گوارشی است که جراحان آن را زیاد به کار می برند. مزایای احتمالی رویکرد کم تهاجم (لاپاروسکوپیک) برای برداشتن نئوپلاسم های روده کوچک شامل نتایج جراحی و انکولوژیک (وابسته به تومور) مشابه با جراحی باز، مدت بستری کوتاه تر، جوشگاه های زخمی (اِسکار) که از نظر زیبایی خوشایندتر هستند و میزان درد کمتر است. به علاوه در روش لاپاروسکوپیک احتمال ایجاد فتق در محل جراحی و انسداد ناشی از چسبندگی در مقایسه با جراحی باز کمتر است.
بعضی مشکلاتی که بر سر راه عمل سرطان روده کوچک به شکل لاپاروسکوپیک است ناشی از انسداد روده بر اثر گرفتگی یا وجود مانع است. زخم هایی که در به دنبال وارد کردن تروکار (ابزاری که یک سر سه گوش تیز دارد و طی جراحی لاپاروسکوپیک برای جمع آوری مایعات شکمی از سوراخ های ایجاد شده وارد شکم می شود) ایجاد می شوند، خوب ندیدن محل عمل و سخت بودن دستکاری و انجام جراحی از جمله این مشکلات هستند.
در بیمارانی که قبلا جراحی شکمی داشته اند یا در بیماران پر خطری که سن زیادی دارند وارد کردن تروکارها در جراحی سرطان روده کوچک باید در کمال احتیاط انجام شود و این موضوع را باید به خاطر داشت که در چنین مواردی انجام روش لاپاروسکوپیک به دلیل وجود چسبندگی در خط تقارن مرکزی شکم مشکل است. بررسی روده باید روی روده های خالی انجام شود و نباید روده با گیره گراسپر نگاه داشته شود.
تغییر شیوه لاپاروسکوپیک به جراحی باز را نباید شکست رویکرد لاپاراسکوپیک انگاشت ؛ بلکه این تغییر را باید مرحله ای احتمالی و معمول در جراحی آدنوکارسینومای لاپاروسکوپیک دانست. مطالعات در زمینه کارایی شیمی درمانی پس از جراحی سرطان روده کوچک به دلیل نادر بودن آدنوکارسینومای روده باریک اندک است. با این اوصاف ثابت شده است که پس از برداشتن روده کوچک یا قسمتی از آن شیمی درمانی اثر مثبتی در زنده ماندن و رهایی از بیماری دارد.
انواع تروکارهای جراحی لاپاروسکوپیک
پانکراتیکودئودنوکتومی (عمل جراحی ویپل)
این عمل بسیار بزرگ اگرچه در اصل برای درمان سرطان پانکراس انجام می شود اما می توان از آن برای درمان سرطان های دئودنوم یا دوازدهه (بخش آغازین روده کوچک) نیز استفاده کرد. طی این نوع از جراحی سرطان روده کوچک ، بخشی از پانکراس ، بخشی از معده و غدد لنفی اطراف برداشته می شود. کیسه صفرا و بخشی از مجرای صفراوی مشترک نیز خارج خواهد شد و سپس مجرای صفراوی به جا مانده به روده کوچک متصل می شود تا مایع صفراوی همچنان بتواند از کبد به روده کوچک وارد شود.
این جراحی یک پروسه پیچیده است و احتمالا ایجاد عارضه نسبتا بالایی دارد که این عارضه ها گاهی می توانند کشنده باشند. به این دلیل بسیار مهم است که این عمل توسط جراحی (و مرکز درمانی ای) انجام شود که در این زمینه تجربه بسیاری دارد. با این اوصاف و حتی با بهترین جراحی های بسیاری از بیماران بعد از عمل متحمل عوارضی خواهند شد که می تواند به شرح زیر باشد:
- نشتی از محل تمامی اتصالاتی که جراح مجبور به ایجاد آن هاست.
- ایجاد عفونت بعد از جراحی سرطان روده کوچک
- خونریزی
- ایجاد مشکل در تخلیه معده پس از خوردن غذا
- ایجاد مشکل در هضم بعضی غذاها
- ایجاد تغییر در شکل مدفوع، تعداد دفعات و میزان داشتن کنترل بر دفع
- کاهش وزن زیاد
مقایسه جوشگاه ها و اندازه زخم های جراحی باز و لاپاروسکوپیک
جراحی های تسکینی
اگر نتوان سرطان را به دلیل اینکه بیش از حد گسترش یافته است به کلی خارج کرد باز هم می توان از جراحی سرطان روده کوچک برای جلوگیری از علائم سرطان و بهبود آن ها استفاده کرد. به این نوع جراحی ها جراحی التیام بخش می گویند. این جراحی ها معمولا برای رفع انسداد روده و کاهش درد، تهوع و استفراغ انجام می شوند و به بیمار امکان می دهند که بتواند به طور عادی غذا بخورد.
اگر ممکن باشد جراح می تواند مقدار لازم از تومور و روده اطراف آن را خارج کند تا غذای هضم شده بتواند از آن عبور کند.
جراحی بای پس قسمت تومورال
یک راه دیگر جراحی سرطان روده کوچک این است که جراح تومور را بر جای خود باقی بگذارد و قسمت های سالم روده کوچک را طوری در اطراف تومور تغییر مسیر دهد که از انسداد جلوگیری شود و یا در آن بهبود حاصل شود.
جای گذاری لوله یا استِنت
اگر جراحی اصلی به هر دلیلی گزینه مناسبی نباشد می توان از اندوسکوپ برای پایین بردن یک لوله نسبتا سفت (به نام استنت) از لوله گوارش استفاده کرد و آن را در محل انسداد روده قرار داد. استنت در این محل محکم می شود تا روده باز بماند و غذای هضم شده بتواند از آن محل عبور کند.
اگر نتوان این کار را انجام داد ، در جراحی سرطان روده کوچک یک لوله باریک و انعطاف پذیر را می توان از طریق پوست به معده وارد کرد تا محتویات آن به این وسیله خارج شود. می توان این لوله را در همین مکان نگاه داشت تا مشکلاتی مانند حالت تهوع و استفراغ برطرف شود.
تفاوت جراحی باز و لاپاراسکوپی در سرطان روده کوچک
جراحی سرطان روده کوچک بسته به شرایط بیمار و محل تومور می تواند به صورت باز یا لاپاراسکوپی انجام شود. جراحی باز روش سنتی است که در آن برشی بزرگ روی شکم ایجاد می شود تا جراح بتواند مستقیماً به روده کوچک دسترسی پیدا کند و با دقت تومور را بردارد. این روش به جراح امکان بررسی دقیق تر ساختارهای اطراف روده و غدد لنفاوی را می دهد و در مواردی که تومور بزرگ یا پیچیده باشد ، ترجیح داده می شود. با این حال ، دوران نقاهت بعد از جراحی باز معمولا طولانی تر است و بیمار با درد بیشتری روبه رو می شود و ممکن است به مدت بیشتری در بیمارستان بستری شود.
جراحی لاپاراسکوپی که به عنوان جراحی کم تهاجمی نیز شناخته می شود ، با چند برش کوچک و استفاده از ابزارهای مخصوص و دوربین انجام می شود. این روش آسیب کمتری به بافت های سالم وارد می کند و به همین دلیل درد پس از عمل کمتر و بهبودی سریع تر است. بیماران معمولا زودتر به فعالیت های روزمره باز می گردند و جای زخم ها نیز کوچک تر و کمتر قابل مشاهده است. با این حال ، جراحی لاپاراسکوپی نیازمند تجربه و مهارت بالای جراح است و در برخی شرایط پیچیده ممکن است لازم شود به جراحی باز تبدیل شود. انتخاب بین این دو روش بر اساس اندازه و محل تومور ، وضعیت کلی بیمار و تجربه تیم جراحی انجام می شود.
رژیم غذایی بعد از جراحی سرطان روده کوچک
بعد از جراحی سرطان روده کوچک ، رعایت یک رژیم غذایی مناسب نقش مهمی در بهبود سریع و پیشگیری از مشکلات گوارشی دارد. در روزهای اولیه پس از عمل ، معمولا شروع با مایعات شفاف مانند آب ، آبمیوه های طبیعی و سوپ رقیق توصیه می شود تا دستگاه گوارش به آرامی فعالیت خود را از سر بگیرد. سپس به تدریج می توان به غذاهای نرم و قابل هضم مانند پوره سبزیجات ، برنج نرم و گوشت های آب پز یا بخارپز بدون چربی شروع کرد.
توجه به مصرف وعده های کوچک و متعدد در طول روز اهمیت زیادی دارد تا فشار کمتری به روده وارد شود و از سوءهاضمه یا اسهال جلوگیری شود. همچنین مصرف فیبر محلول مانند موز ، سیب پخته یا جو دوسر به بهبود عملکرد روده کمک می کند اما فیبرهای نامحلول تا مدتی پس از جراحی باید محدود شوند. نوشیدن مایعات کافی و جلوگیری از غذاهای پرچرب ، سرخ کردنی و ادویه دار نیز توصیه می شود. با گذشت زمان و تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه ، می توان به تدریج تنوع غذایی را افزایش داد و رژیم معمول را بازگرداند. رعایت این نکات می تواند به کاهش عوارض گوارشی و تسریع روند بهبودی پس از جراحی سرطان روده کوچک کمک کند.
احتمال بازگشت سرطان بعد از جراحی روده کوچک
احتمال بازگشت سرطان بعد از درمان به چند عامل از جمله مرحله بیماری در زمان تشخیص ، نوع و محل تومور ، میزان کامل برداشته شدن بافت سرطانی و وضعیت غدد لنفاوی بستگی دارد. در مواردی که سرطان در مراحل اولیه شناسایی شده و جراح توانسته کل تومور و بافت های اطراف را با حاشیه سالم بردارد ، احتمال بازگشت نسبتاً پایین است. اما اگر تومور بزرگ بوده ، به بافت های اطراف یا غدد لنفاوی گسترش یافته باشد ، خطر بازگشت افزایش می یابد و ممکن است نیاز به درمان های تکمیلی مانند شیمی درمانی یا رادیوتراپی باشد. نظارت منظم پس از جراحی سرطان روده کوچک اهمیت زیادی دارد. پزشک معمولا آزمایش های خون ، تصویربرداری های دوره ای و بررسی علائم بالینی را برای شناسایی زودهنگام عود سرطان توصیه می کند. همچنین سبک زندگی سالم ، رژیم غذایی مناسب ، کنترل وزن و ورزش منظم می تواند به کاهش احتمال بازگشت کمک کند. توجه به هرگونه علامت جدید مانند درد شکم ، تغییر در حرکات روده یا کاهش وزن ناخواسته نیز اهمیت دارد ، زیرا شناسایی سریع عود سرطان نقش مهمی در موفقیت درمان های بعدی دارد.
توضیحات کامل وجالب است کسی رو داریم که به این بیماری مبتلاست اول روده بزرگ وبعد از برداشتن وعمل بعد از یکسال روده کوچک دچار چسبندگی ومنجر به عمل شده ال ازشما چه چیزهایی مصرف شود هم برای تقویت بدن وهم جلوگیری از چسبندگی ورشد مجدد این بیماری با تشکر وسپاس