سرطان معده ، از علائم تا درمان سرطان بدخیم و خوش خیم معده

سرطان معده یا گاستریک به صورت رشد بی ‌رویه‌ سلول‌ هاست که در ابتدا از معده آغاز می ‌شود. معده در وسط و بالای شکم و درست زیر دنده‌ ها واقع شده است و در تجزیه و گوارش غذا نقش دارد. این سرطان می ‌تواند در هر جایی از معده رخ دهد. در بیشتر نقاط جهان این سرطان در بخش اصلی معده ایجاد می‌ شود که این بخش ، بدنه‌ معده نام دارد. پزشکان با توجه به اینکه سرطان در کجای معده آغاز شده ‌است برنامه‌ درمان را تنظیم می ‌کنند. عوامل دیگری که در تنظیم برنامه‌ درمان نقش دارند شامل مرحله‌ سرطان (میزان پیشروی آن) و نوع سلول‌ های درگیر است. درمان معمولا جراحی برای برداشتن توده‌ سرطانی است. سایر درمان‌ ها نیز ممکن است پیش و پس از جراحی به کار روند. در صورتی که شما نیز به این بیماری مبتلا شده اید و می خواهید اطلاعات خود را در این زمینه کامل کنید ، با دکتر برمک قلی زاده متخصص جراحی لاپاروسکوپیک در تهران همراه باشید. درمان که اغلب شامل جراحی سرطان معده است، وقتی احتمال موفقیت بیشتری دارد که سرطان از معده فراتر نرفته باشد. پیش ‌آگهی این بیماری در افرادی که توده‌ های سرطانی کوچکی در معده دارند نسبتا خوب است و بیشتر این افراد می ‌توانند به درمان شدن بیماری ‌شان امیدوار باشند. درمان سرطان‌ های معده ‌ای که در دیواره‌ معده یا به بخش ‌های دیگر بدن سرایت می ‌کنند دشوارتر است.

علائم سرطان معده

• مشکل در بلع
• شکم ‌درد
• احساس نفخ پس از غذا خوردن
• احساس سیری و پُری بعد از خوردن غذای اندک
• بی اشتهایی
• سوزش سر دل
• سوء هاضمه
• تهوع
• استفراغ
• کاهش وزن بی ‌دلیل
• احساس خستگی مفرط
• مدفوع سیاه ‌رنگ

ممکن است سرطان معده در مراحل اولیه علائمی نداشته باشد. نخستین علائمی که پدیدار می ‌شوند سوء هاضمه و درد در ناحیه بالای شکم است. با پیشرفت سرطان علائمی مانند خستگی مفرط ، کاهش وزن بی ‌دلیل ، خون بالا آوردن و مدفوع سیاه‌ رنگ به وجود می ‌آیند.

وقتی این بیماری به سایر قسمت‌ های بدن سرایت کند، کانسر معده متاستاز‌‌دهنده نامیده می‌ شود و علائمی ایجاد می ‌کند که مربوط به بخش ‌هایی است که به آن‌ ها سرایت کرده است. به عنوان مثال اگر سرطان به غدد لنفی سرایت کند ممکن است بیمار زیر پوست خود برجستگی ‌هایی را حس کند یا اگر سرطان به کبد رسیده باشد می‌ تواند موجب زردی پوست و سفیدی چشم‌ ها شود. اگر سرطان در شکم انتشار یافته باشد ممکن است موجب انباشت مایعات در شکم شده و شکم را ورم‌ کرده جلوه دهد.

زمان مراجعه به پزشک

اگر نشانه ‌ها و علائمی دارید که نگرانتان می‌ کند از پزشک خود نوبت ویزیت بگیرید. بسیاری از بیماری‌ ها هستند که ممکن است همان علائمی را ایجاد کنند که سرطان معده موجب آن ‌ها می‌ شود. پزشک ابتدا تست‌ های سایر بیماری ‌های منجر به این علائم را انجام داده و اگر لازم باشد تست‌ های تشخیص سرطان را تجویز می‌ کند.

علل بیماری سرطان معده

مشخص نیست که چه چیز موجب بروز سرطان در معده می‌ شود. متخصصان عقیده دارند که این سرطان زمانی آغاز می‌ شود که عاملی مانند عفونت معده ، داشتن رفلاکس اسید (بازگشت اسید از معده به مری) به مدت طولانی و خوردن غذاهای پُر نمک ، به پوشش داخلی معده آسیب برساند. البته این ‌طور نیست که هر فردی که این عوامل خطر را داشته باشد به سرطان مبتلا شود. بنابراین برای فهم دقیق علت این سرطان باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

گفتیم که سرطان معده زمانی آغاز می ‌شود که عاملی موجب آسیب رساندن به پوشش داخلی معده شود. این امر باعث می‌ شود که در DNA (ماده‌ ژنتیکی) سلول ‌های معده تغییراتی ایجاد شود. دی ‌ان‌ اِی یک سلول حاوی اطلاعاتی است که به سلول می ‌گوید چه باید بکند. تغییرات گفته ‌شده به سلول می‌ گوید که به ‌سرعت رشد کند و تکثیر شود. این سلول‌ ها زنده می ‌مانند در صورتی که سلول ‌های طبیعی پس از گذراندن چرخه‌ طبیعی زندگی خود از بین می ‌روند. این سلول‌ های نامیرا موجب می‌ شوند که مقدار زیادی سلول در معده تجمع پیدا کند و منجر به ایجاد توده یا توده ‌هایی شود که تومور نامیده می ‌شوند.

سلول‌ های سرطانی معده به بافت سالم بدن حمله کرده و آن‌ را از بین می‌ برند. این سلول‌ ها ممکن است به دیواره‌ معده نفوذ کرده و در آنجا رشد کنند. سلول ‌های سرطانی به مرور زمان ممکن است به قسمت ‌های دیگر بدن نیز هجوم ببرند. سرایت سلول ‌‌های سرطانی از مکان اصلی خود (مثلا معده) به قسمت‌ های دیگر بدن متاستاز نام دارد.

انواع سرطان معده

نوع سرطان گاستریک به نوع سلولی بستگی دارد که نخست سرطانی شده است:

• آدنوکارسینوما : آدنوکارسینومای معده از سلول‌ های تولید‌کننده‌ مخاط در معده نشأت می‌ گیرد. آدنوکارسینوم شایع ‌ترین نوع سرطان در این عضو است و ۹۰ تا ۹۵ درصد سرطان‌ ها معده را تشکیل می ‌دهد یعنی تقریبا تمام سرطان‌ هایی که منشأ آن ‌ها معده است آدنوکارسینوم هستند.
• تومورهای استرومال گوارشی (GIST) : سلول‌ های عصبی خاصی که در دیواره‌ معده و دیگر اندام‌ های گوارشی یافت می ‌شوند خاستگاه این نوع سرطان معده هستند.
• تومورهای کارسینویید : خاستگاه این تومورها سلول‌ های نورواندوکراین است. این سلول ‌ها در بسیاری از نقاط بدن یافت می‌ شوند و کار سلول‌ های عصبی و مقداری از کارهای سلول‌ های تولید‌کننده‌ هورمون را بر عهده دارند.
• لنفوما یا لنفوم : این نوع سرطان در سلول‌ های سیستم ایمنی ایجاد می ‌شود. سیستم ایمنی با میکروب ‌ها مبارزه می ‌کند. گاهی هنگامی که بدن سلول‌ های سیستم ایمنی را به معده می ‌فرستد، مانند وقتی که بدن سعی دارد با عفونتی که در معده ایجاد شده است مبارزه کند، معده خاستگاه لنفوما می ‌شود.

بخش‌ های مختلف معده که شامل بدنه‌ معده نیز هست

عوامل خطر سرطان معده (ریسک فاکتورهای بیماری)

عواملی که شانس ابتلا به این سرطان را افزایش می ‌دهند عبارتند از:

• رفلاکس اسید مزمن که موجب برگشت اسید از معده به مری می ‌شود.
• رژیم غذایی شامل غذاهای پُرنمک و دودی (دودی کردن یا دود دهی روشی برای پختن و نگهداری غذاست)
• رژیم غذایی ‌ای که سبزیجات و میوه‌ جات کم دارد.
• عفونت معده که مسبب آن یک باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری است.
• ورم و تحریک پوشش داخلی معده که به آن گاستریت گفته می ‌شود.
• استفاده از دخانیات
• وجود توده ‌های غیرسرطانی در معده که پولیپ نام دارند.
• وجود سرطان معده در خانواده
• داشتن سابقه‌ فامیلی در برخی سندروم‌ های ژنتیکی ‌ای که شانس سرطان گاستریک و سایر سرطان ‌ها را افزایش می ‌دهند. سرطان منتشر ارثی، سندروم لینچ، سندروم پولیپوز نوجوانان، سندروم پوتز-جگرز و پولیپوز آدنوماتوز ارثی از جمله‌ این سندروم ‌ها هستند.

تفاوت های سرطان معده خوش خیم و بدخیم

سرطان محل اتصال معده به مری

سرطان بدنه معده

پیشگیری از سرطان معده

برای کاهش ریسک ابتلا به این نوع سرطان می ‌توانید:

• مقدار زیادی میوه و سبزیجات میل کنید: سعی کنید که تنوعی از میوه‌ های رنگارنگ و سبزی ‌ها را هر روز در رژیم غذایی خود بگنجانید.
• مصرف غذاهای پُر نمک و دودی شده را کاهش دهید: با این کار از معده خود محافظت می‌ کنید.
• از مصرف دخانیات بپرهیزید: اگر سیگار می ‌کشید ترک کنید. اگر نمی ‌کشید شروع به کشیدن نکنید. مصرف دخانیات احتمال ابتلا به کانسر معده و بسیاری از سرطان‌ های دیگر را افزایش می ‌دهد. ترک دخانیات کار بسیار سختی است بنابراین برای این کار از پزشک خود کمک بخواهید.
• اگر در خانواده خود سابقه‌ سرطان گاستریک دارید به پزشکتان بگویید: افرادی که در خانواده خود سابقه ‌‌ای قوی از این نوع سرطان را دارند باید تست ‌های غربالگری این سرطان را انجام دهند. این تست ‌ها می ‌توانند سرطان را پیش از اینکه علائم آن آشکار شود تشخیص دهند.

تشخیص بیماری سرطان معده

تست ‌ها و روش‌ های مورد استفاده برای تشخیص سرطان عبارتند از:

• دیدن داخل معده: پزشک برای دیدن داخل معده و گشتن به دنبال نشانه‌ های سرطان از یک دوربین فیلمبرداری کوچک استفاده می ‌کند. به این روش اندوسکوپی فوقانی می‌ گویند. به این ترتیب که لوله‌ ا‌ی باریک که یک دوربین فیلمبرداری بر یک سر آن قرار دارد از گلویتان عبور داده شده و وارد معده می ‌شود.
• گرفتن نمونه بافتی برای بررسی آن: اگر چیزی که شبیه به سرطان باشد در معده‌ تان یافت شود برای بررسی برداشته می ‌شود. به این کار بیوپسی می‌ گویند. این کار را می ‌توان حین اندوسکوپی انجام داد؛ برای این کار وسایل مخصوصی را با لوله اندوسکوپی به پایین می ‌فرستند تا نمونه بافتی توسط آن‌ ها تهیه شود. این نمونه برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می ‌شود.

تعیین مرحله‌ سرطان معده

وقتی کانسر معده شما محرز شد باید تست‌ های دیگری هم انجام دهید تا مشخص شود که سرطان انتشار یافته است یا خیر. این اطلاعات مرحله‌ پیشروی سرطانتان و پیش‌ آگهی (شانس درمان شدن) بیماری‌ تان را برای پزشک مشخص می ‌کند. تست‌ ها و روش‌ های تشخیص مرحله‌ سرطان به قرار زیر است:

• آزمایش‌ های خون

با آزمایش خون نمی‌ توان سرطان معده را تشخیص داد اما به کمک آن‌ می ‌توان اطلاعاتی راجع به سلامتی فرد به دست آورد. مثلا آزمایشات کبدی می ‌تواند نشانگر مشکلاتی باشد که مسبب آن سرطانی است که به کبد نفوذ کرده است.

یک نوع آزمایش خون دیگر وجود قطعاتی از سلول ‌های سرطانی در خون را نشان می ‌دهد. نام این آزمایش تست DNA تومور موجود در گردش خون است. این تست برای افراد مبتلا به این بیماری تنها در شرایط خاصی انجام می‌ شود ؛ مثلا وقتی که فرد به سرطان پیشرفته‌ معده مبتلاست و نمی ‌توان برایش بیوپسی انجام داد.

• اندوسونوگرافی معده

سونوگرافی یک تست تصویربرداری است که در آن از امواج صوتی از طریق اندوسکوپی برای تشکیل تصویر استفاده می ‌شود. اندوسونوگرافی در سرطان معده می ‌تواند میزان نفوذ تومور به دیواره‌ معده را نشان دهد. برای تهیه‌ تصاویر از معده یک لوله‌ باریک که دوربینی بر سر آن نصب شده است از راه گلو به معده فرستاده می ‌شود سپس از یک ابزار سونوگرافی ویژه برای تهیه تصویر از معده استفاده می ‌شود.

از سونوگرافی برای بررسی غدد لنفاوی نزدیک به معده هم می‌ توان استفاده کرد. هم‌ زمان با دیدن این تصاویر می ‌توان سوزنی را برای نمونه ‌برداری از غدد لنفاوی به سمت آن ‌ها هدایت کرد. نمونه‌ بافتی به ‌دست‌ آمده در آزمایشگاه بررسی می ‌شود تا مشخص گردد حاوی سلول‌ های سرطانی هست یا خیر.

• سی ‌تی اسکن و پِت اسکن

در این تست‌ ها تصاویری تهیه می‌ شود که پزشک در آن ‌ها به دنبال نشانه ‌هایی از انتشار سرطان معده می‌ گردد. این تست‌ ها می ‌توانند سلول‌ های سرطانی را در غدد لنفاوی مجاور معده و دیگر بخش ‌های بدن نشان دهند. از این تست‌ ها می‌ توان به سی‌ تی اسکن و پِت اسکن اشاره کرد.

• جراحی

گاهی اوقات تست‌ های تصویربرداری تصویر واضحی از سرطان فرد به دست نمی ‌دهند و به همین دلیل برای دیدن نواحی داخل بدن باید اقدام به جراحی کرد. طی این جراحی می‌ توان به دنبال سرطان انتشار یافته یا متاستازداده گشت. جراحی به پزشکان کمک می ‌کند تا از نبودن ذرات کوچک سرطانی روی کبد یا داخل شکم اطمینان یابند.

از سایر تست ‌ها در شرایط خاص استفاده می ‌شود.

جراحی های درمان سرطان معده

هدف از جراحی سرطان گاستریک ، برداشتن تمام سرطان است. در سرطان‌ ها یا تومورهای کوچک جراحی گزینه‌ نخست درمان است. اگر سرطان معده به لایه‌ های عمیق‌ تر دیواره‌ معده یا به غدد لنفی رسیده باشد ابتدا از سایر درمان ها استفاده می‌ شود.
اعمال جراحی‌ که برای درمان این نوع سرطان به کار می‌ روند عبارتند از:

• برداشتن تومورهای کوچک از پوشش داخلی معده : سرطان‌ های بسیار کوچک را می‌ توان از پوشش داخلی معده جدا کرده و خارج کرد. برای خارج کردن سرطان یک لوله از گلو عبور داده شده و به معده داخل می‌ شود. وسایل برش ویژه نیز از لوله به معده وارد می‌شود. به این عمل برداشتن مخاطی آندوسکوپی گفته می‌ شود. این جراحی وقتی سرطان در مرحله‌ یک است و در حال پیشروی در پوشش داخلی معده است می‌ تواند گزینه‌ی درمانی باشد.
• برداشتن و خارج کردن قسمتی از معده : به این عمل جراحی گاسترکتومی ساب‌ توتال گفته می‌ شود و طی آن جراح قسمتی از معده که درگیر سرطان است را به همراه مقداری از بافت سالم اطراف آن جدا کرده و خارج می‌ کند. این روش جراحی زمانی که سرطان معده در بخشی از معده واقع شده که به روده‌ کوچک نزدیک‌ تر است می‌ تواند گزینه‌ درمانی باشد.
• برداشتن و خارج کردن کل معده : به این عمل گاسترکتومی توتال یا کامل گفته می‌ شود. در این جراحی تمام معده و مقداری از بافت اطراف آن خارج می‌ شود سپس جراح مری را به روده‌ کوچک متصل می‌ کند تا غذا بتواند در مسیر گوارشی حرکت کند. این روش جراحی درمان سرطان‌ هایی است که در بخشی از معده واقع شده‌ اند که به مری نزدیک‌ تر است.
• برداشتن غدد لنفی برای بررسی سرطانی بودن آن‌ ها : جراح با برداشتن غدد لنفاوی داخل شکم فرد سرطانی بودن یا نبودن آن‌ ها را مورد بررسی قرار می‌ دهد.
• جراحی برای بهبود بخشیدن به علائم : جراحی برداشتن قسمتی از معده می‌ تواند علائم یک سرطان پیش‌ رونده را بهبود بخشد. این جراحی زمانی گزینه‌ درمانی است که سرطان پیشرفته است و سایر درمان‌ ها کمکی نکرده است.

تشخیص سرطان معده پیش از پدیدار شدن علائم آن

گاهی اوقات برای یافتن سرطان گاستریک در افرادی که بی‌ نشانه هستند از تست‌ هایی استفاده می‌ شود. به این کار غربالگری سرطان معده می‌ گویند. هدف غربالگری یافتن زودهنگام سرطان هست یعنی وقتی که هنوز کوچک است و احتمال درمانش بیشتر است. در آمریکا این تست‌ ها فقط برای افرادی انجام می‌ شود که ریسک سرطان بالایی دارند. ریسک این سرطان در افرادی زیاد است که در خانواده‌شان افراد مبتلا به سرطان گاستریک دارند. همچنین اگر سندروم ژنتیکی خاصی داشته باشید که می‌ تواند منجر به سرطان معده شود جزو افراد پُرریسک هستید. از این سندروم‌ ها می‌ توان به سرطان منتشر ارثی ، سندروم لینچ ، سندروم پولیپوز نوجوانی ، سندروم پوتز – جگر و پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی اشاره کرد. در سایر نقاط جهان که سرطان معده بسیار شایع‌ تر است از تست‌ های غربالگری سرطان بیشتر استفاده می‌ شود. اندوسکوپی فوقانی متداول‌ ترین تست برای تشخیص سرطان معده است. غربالگری سرطان یک شاخه‌ فعال در تحقیقات سرطان است. دانشمندان در حال مطالعه‌ آزمایشات خونی و دیگر راه‌ هایی هستند که بتواند سرطان گاستریک را پیش از ظاهر شدن علائم آن تشخیص دهد.

مراحل سرطان معده

تومورهای کوچک مرحله‌ یک را اغلب می‌ توان از پوشش داخلی معده جدا کرد. اما اگر تومور به لایه‌ی عضلانی دیواره‌ معده رسیده باشد برداشتن تومور به تنهایی گزینه‌ درمانی نیست. برای برخی از سرطان‌ های مرحله‌ یک برداشتن قسمتی از معده و برای برخی دیگر از آن‌ ها برداشتن تمام معده لازم است. برای سرطان‌ ها‌ی مرحله‌ دو و سه جراحی اولین درمان نیست و احتمالاً ابتدا از شیمی‌ درمانی و پرتودرمانی برای کوچک کردن تومور استفاده می‌ شود. این کار موجب می‌شود که برداشتن کامل سرطان ساده‌ تر شود. جراحی این سرطان‌ ها شامل برداشتن بخشی از معده یا تمام آن به همراه مقداری از غدد لنفی خواهد بود. اگر سرطان مرحله‌ چهار از معده عبور کرده و به اندام‌ های مجاور برسد باز هم جراحی می‌ تواند گزینه‌ درمانی باشد. برای برداشتن کل سرطان بخشی از اندام‌ های مجاور نیز باید برداشته شود. در این موارد هم ممکن است ابتدا از سایر درمان‌ ها برای کوچک کردن سرطان استفاده شود. اگر سرطان مرحله‌ چهار را نتوان با جراحی به طور کامل خارج کرد می‌ توان از جراحی برای کنترل علائم بیماری استفاده کرد.

تیم پزشکی شما با استفاده از اطلاعات به‌ دست‌آورده از تمامی این تست‌ ها مرحله‌ سرطان شما را مشخص می‌ کنند. مرحله‌ بندی سرطان معده از شماره‌ی 0 تا 4 انجام می‌ شود.

در مرحله‌ صفر توده‌ سرطانی کوچک است و تنها در سطح داخلی معده قرار دارد. سرطان گاستریک مرحله‌ یک به لایه‌ های داخلی معده نفوذ کرده است. در مراحل دو و سه‌ سرطان تومور به لایه‌ های عمقی‌ تر دیواره‌ معده راه یافته است. در این مراحل ممکن است که سرطان به غدد لنفاوی نزدیک نیز رسیده باشد. در مرحله‌ چهار سرطان معده سرطان از دیواره‌ معده عبور کرده و به اندام‌ های مجاور سرایت کرده است. سرطان معده‌ مرحله‌ چهار شامل سرطان‌ هایی است که به قسمت‌ های دیگر بدن نیز راه یافته است. اگر سرطان در بدن پخش شود سرطان متاستاتیک یا متاستازدهنده نامیده می‌ شود. وقتی سرطان متاستاز می‌ دهد اغلب غدد لنفاوی و کبد را درگیر می‌ کند همچنین می‌ تواند به پوشش احاطه‌کننده‌ اندام‌ های داخل شکمی ، که پریتونیوم یا صفاق نام دارد ، سرایت کند.

پیش‌ آگهی بیماری

پزشکان از مرحله‌ سرطان فرد به پیش‌ آگهی بیماری او پی می‌ برند. پیش‌ آگهی به معنی میزان احتمال درمان شدن سرطان است. در  این نوع سرطان پیش‌ آگهی مراحل پایین بسیار خوب است. با بالاتر رفتن مرحله‌ سرطان شانس معالجه‌ آن کمتر می‌ شود. حتی زمانی که سرطان معده را نمی‌ توان کاملا درمان کرد می‌ توان از درمان‌ هایی استفاده کرد که سرطان را کنترل می‌ کنند و عمر فرد را افزایش داده و راحتی بیشتری برای او فراهم می‌کنند.

عوامل مؤثر بر پیش‌ آگهی سرطان گاستریک عبارتند از:

• نوع سرطان
• مرحله‌ی سرطان
• مکان دقیق سرطان در معده
• سلامت کلی فرد
• اینکه آیا سرطان فرد با جراحی به طور کامل خارج شده است یا خیر
• اینکه سرطان به درمان‌ هایی مانند شیمی‌ درمانی یا پرتودرمانی جواب می‌ دهد یا خیر

اگر درباره‌ پیش‌ آگهی سرطان خود پرسشی دارید با پزشک در میان بگذارید و میزان جدی بودن سرطانتان را از او جویا شوید.

شیمی‌ درمانی برای درمان سرطان گاستریک

شیمی‌ درمانی نوعی درمان دارویی است که در آن سلول‌ های سرطانی با استفاده از مواد شیمیایی از بین می‌روند. انواع شیمی‌ درمانی به قرار زیر است:

• شیمی‌ درمانی کل بدن : متداول‌ ترین نوع شیمی‌ درمانی است که داروهای آن به سرتاسر بدنتان رفته و سلول‌ های سرطانی را از بین می‌ برند و به آن شیمی‌ درمانی سیستمیک یا فراگیر نیز گفته می‌ شود. داروها یا با تزریق درون‌ رگی و یا به شکل قرص خوراکی مصرف می‌ شوند.
• شیمی‌ درمانی محدود به شکم : به آن شیمی‌ درمانی درون‌ صفاقی هایپرترمیک (HIPEC)می‌ گویند. این نوع شیمی‌ درمانی بلافاصله پس از جراحی انجام می‌ شود. به این ترتیب که پس از اینکه جراح معده‌ سرطانی را خارج می‌ کند داروهای شیمی‌ درمانی مستقیما در شکم قرار داده می‌ شوند. برای اثر بخشی بیشتر داروها پیش از مصرف گرم می‌ شوند. این داروها تا مدتی در شکم باقی می‌ مانند و سپس تخلیه می‌ شوند.

برای سرطان معده مرحله‌ یک احتمالا شیمی‌ درمانی لازم نیست. اگر توده‌ سرطانی کاملا برداشته شده باشد و ریسک عود سرطان پایین باشد این درمان انجام نمی‌ شود.

برای درمان سرطان‌ های مرحله‌ی ۲ و ۳ معمولا قبل از جراحی شیمی‌ درمانی صورت می‌ گیرد. شیمی‌ درمانی سیستمیک به کوچک شدن تومور می‌ انجامد و برداشتن آن را آسانتر می‌ کند. به شیمی‌ درمانی‌ که پیش از جراحی انجام می‌ شود شیمی‌ درمانی پیش‌کمکی یا نئواَدجوانت گفته می‌ شود. چنانچه پس از جراحی احتمال برجای ماندن مقداری از سلول‌ های سرطانی وجود داشته باشد پس از جراحی از شیمی‌ درمانی سیستمیک استفاده می‌ شود. احتمال برجای ماندن مقداری از سرطان وقتی بیشتر است که سرطان به عمق دیواره‌ی معده نفوذ کرده باشد و به غدد لنفاوی رسیده باشد. به شیمی‌ درمانی انجام شده پس از جراحی شیمی‌ درمانی پس‌ کمکی یا ادجوانت گفته می‌ شود.

شیمی‌درمانی می‌ تواند به تنهایی و یا همراه با پرتودرمانی انجام شود. اگر جراحی گزینه‌ درمانی نباشد به جای آن انجام شیمی‌ درمانی سیستمیک توصیه می‌ شود. این کار زمانی انجام می‌ شود که سرطان معده بسیار پیشرفته باشد و یا فرد بیمار سلامتی کافی برای جراحی شدن را نداشته باشد. شیمی‌ درمانی به بهبود علائم سرطان معده کمک می‌ زیادی کند. شیمی‌ درمانی  HIPEC درمانی جدید و در حال امتحان شدن است و می‌ توان از آن برای سرطان‌ های مرحله‌ چهار استفاده کرد. این روش برای سرطان‌ هایی استفاده می‌ شود که به دلیل عبور از معده و رسیدن به اندام‌ ها مجاور نمی‌ توان آن‌ ها را کاملا خارج کرد. جراح احتمالا سرطان را تا آنجا که ممکن است خارج خواهد کرد و پس از آن HIPEC به کُشتن سلول‌ های سرطانی باقیمانده کمک می‌ کند.

پرتو درمانی درمان سرطان معده

در پرتودرمانی از پرتوهای پُرانرژی برای کشتن سلول‌ های سرطانی استفاده می‌ شود. منبع این پرتوها می‌ تواند پرتوهای ایکس ، پروتون‌ ها یا منابع دیگری باشد. حین پرتودرمانی شما روی یک تخت دراز می‌ کشید و یک دستگاه به نقاط خاصی از بدنتان پرتودهی می‌ کند. پرتودرمانی برای سرطان گاستریک اغلب هم‌ زمان با شیمی‌ درمانی انجام می‌ شود. پزشکان گاهی به این دو درمان شیمی‌ پرتودرمانی می‌ گویند. پرتودرمانی معمولا در سرطان مرحله‌ یک انجام نمی‌ شود. اگر تمام توده سرطانی با جراحی برداشته شده باشد و احتمال عود آن اندک باشد استفاده از پرتودرمانی لازم نیست. پرتودهی گاهی پیش از جراحی و برای درمان سرطان‌ های معده‌ مرحله‌ی ۲ و ۳ انجام می‌ گیرد و باعث می‌ شود که توده‌ سرطانی کوچکتر شده و برداشتن آن ساده‌ تر شود. پرتودهی پیش از جراحی را پرتودهی پیش‌ کمکی یا نئواَدجوانت می‌ گویند. از پرتودهی زمانی پس از جراحی استفاده می‌ شود که سرطان به‌ طور کامل برداشته نشده باشد. پرتودهی پس از جراحی را پرتودهی پس‌کمکی یا پرتودهی ادجوانت می‌ گویند. چنانچه سرطان پیشرفته باشد یا انجام جراحی ممکن نباشد پرتودهی می‌ تواند علائم سرطان معده را التیام بخشد.

درمان هدفمند برای از بین بردن توده های سرطانی معده

در درمان‌ های هدفمند از داروهایی استفاده می‌ شود که به مواد شیمیایی خاصی که در سلول‌ های سرطانی موجودند ، حمله می‌ کنند. این درمان‌ مواد شیمیایی خاص درون سلول‌ های سرطانی را محاصره می‌ کنند و بدین ترتیب موجب مرگ سلول‌ های سرطانی می‌ شوند. برای استفاده از این درمان سلول‌ های سرطانی فرد بررسی می‌ شوند تا مشخص شود که درمان هدفمند برای آن‌ ها مؤثر است یا نه. در سرطان معده درمان هدفمند معمولا به همراه شیمی‌ درمانی انجام می‌ شود. این درمان اغلب برای سرطان‌ های پیشرفته‌ معده ، یعنی سرطان‌ مرحله‌ ۴ و سرطان‌ هایی که پس از درمان عود کرده‌ اند ، استفاده می‌ شود.

ایمونوتراپی در درمان سرطان معده

ایمونوتراپی درمانی داروییست که به سیستم ایمنی در کشتن سلول‌ های سرطانی کمک می‌ کند. سیستم ایمنی شما با حمله به میکروب‌ ها و سایر سلول‌ هایی که نباید در بدنتان باشند با بیماری‌ ها مبارزه می‌ کند. سلول‌ های سرطانی با پنهان کردن خود از سیستم ایمنی زنده می‌ مانند. ایمونوتراپی به سیستم ایمنی در یافتن و از بین بردن سلول‌های سرطانی کمک می‌ کند. از ایمونوتراپی گاهی برای درمان سرطان‌ های پیشرفته ، یعنی سرطان‌ مرحله‌ ۴ و سرطان‌ هایی که پس از درمان عود کرده‌ اند ، استفاده می‌ شود.

سرطان معده و تنگی نفس

این نوع سرطان معمولا با علائم گوارشی مانند درد یا ناراحتی معده ، کاهش وزن ، تهوع و استفراغ و گاهی خونریزی همراه است. هرچند تنگی نفس به طور مستقیم از علائم شایع سرطان معده نیست اما در برخی شرایط می‌ تواند رخ دهد. کاهش شدید وزن و ضعف عمومی ناشی از بیماری می‌ تواند منجر به کم‌ خونی شود که باعث تنگی نفس در فعالیت‌ های روزمره می‌ شود. همچنین در صورت گسترش سرطان به اندام‌ های دیگر مانند ریه‌ ها یا ایجاد مایع در فضای پلور ، فرد ممکن است دچار تنگی نفس شود. بنابراین ، مشاهده تنگی نفس در بیمار مبتلا به سرطان معده نیازمند بررسی دقیق پزشک برای تشخیص علت دقیق و اقدام درمانی مناسب است.

درد سرطان معده چگونه است ؟

درد ناشی از سرطان معده معمولا در مراحل اولیه ممکن است خفیف و نامشخص باشد و فرد آن را به سوزش معده یا سوءهاضمه نسبت دهد. این درد اغلب در ناحیه بالای شکم ، درست زیر قفسه سینه ، احساس می‌ شود و ممکن است بعد از خوردن غذا شدیدتر شود. برخی بیماران آن را به صورت سنگینی ، فشار یا ناراحتی مبهم توصیف می‌ کنند و گاهی با نفخ یا حالت پر بودن شکم همراه است. با پیشرفت بیماری ، درد می ‌تواند مزمن ‌تر و شدیدتر شود و به پشت یا اطراف شکم نیز انتشار پیدا کند. علاوه بر درد ، ممکن است علائمی مانند تهوع ، استفراغ ، کاهش اشتها و کاهش وزن نیز دیده شود که نشان ‌دهنده تأثیر سرطان بر عملکرد طبیعی معده است. این درد معمولا با مسکن ‌های ساده بهبود پیدا نمی کند و نیاز به ارزیابی پزشکی دقیق دارد تا علت و شدت آن مشخص و درمان مناسب شروع شود.

علائم سرطان معده در کودکان

سرطان معده در کودکان بسیار نادر است اما شناخت علائم آن مهم است تا در صورت بروز ، به موقع تشخیص داده شود. علائم اولیه معمولاً غیر اختصاصی هستند و ممکن است با مشکلات شایع گوارشی اشتباه گرفته شوند. از جمله این علائم می ‌توان به درد مبهم یا مداوم در ناحیه بالای شکم ، کاهش اشتها ، احساس سنگینی یا پر بودن زودرس معده بعد از خوردن مقدار کمی غذا ، تهوع و گاهی استفراغ اشاره کرد. خون در مدفوع یا استفراغ ، کاهش وزن غیرقابل توضیح ، ضعف و خستگی نیز می ‌تواند نشانه ‌ای از پیشرفت بیماری باشد. همچنین برخی کودکان ممکن است دچار نفخ مکرر ، سوء هاضمه طولانی یا کم‌ خونی ناشی از کمبود آهن شوند. به دلیل اینکه علائم سرطان معده در کودکان مشابه مشکلات شایع گوارشی است ، هر گونه علامت مداوم یا شدید باید توسط پزشک بررسی شود تا تشخیص به موقع و درمان مناسب انجام شود.

آیا علائم سرطان معده در زنان با مردان متفاوت است ؟

به طور کلی ، علائم سرطان معده در زنان و مردان مشابه هستند و شامل درد معده ، سوء هاضمه ، کاهش اشتها ، تهوع ، کاهش وزن غیرقابل توضیح و خستگی می ‌شوند. با این حال برخی مطالعات نشان داده ‌اند که تظاهرات بیماری در زنان ممکن است کمی غیر اختصاصی ‌تر باشد و گاهی دیرتر تشخیص داده شود. به عنوان مثال زنان ممکن است بیشتر از مردان دچار نفخ ، احساس پری یا سنگینی معده و علائم گوارشی مبهم مانند سوزش معده شوند ، در حالی که مردان ممکن است درد شدیدتر و خونریزی گوارشی واضح‌ تر داشته باشند. به طور خلاصه ، تفاوت‌ ها عمدتاً در شدت و نحوه بروز علائم است ، نه در نوع آن ‌ها. این نکته باعث می ‌شود که تشخیص سرطان معده در زنان گاهی با تأخیر انجام شود ، بنابراین توجه به هر علامت مداوم یا غیرعادی در دستگاه گوارش ، فارغ از جنسیت ، اهمیت زیادی دارد.

چه کسانی شانس بهتری برای درمان سرطان معده دارند؟

شانس درمان سرطان معده به چند عامل مهم بستگی دارد و همه افراد یکسان نیستند. مهم ‌ترین عامل ، مرحله بیماری هنگام تشخیص است. هر چه سرطان زودتر و محدود به معده باشد ، احتمال درمان موفق بالاتر است و گزینه‌ هایی مثل جراحی کامل و درمان هدفمند بیشتر قابل اجرا هستند. علاوه بر مرحله ، نوع سلول‌ های سرطانی و ویژگی ‌های ژنتیکی تومور نیز نقش دارند ؛ برخی انواع کند رشد و حساس به درمان ‌های خاص هستند و شانس بهبودی بیشتری دارند.

وضعیت جسمانی و سلامت عمومی بیمار هم اهمیت زیادی دارد ؛ افراد جوان‌ تر یا کسانی که بیماری ‌های زمینه ‌ای شدید ندارند ، معمولا بهتر تحمل درمان ‌های ترکیبی مانند جراحی ، شیمی ‌درمانی یا پرتو درمانی را دارند و نتیجه بهتری می‌ گیرند. همچنین پیگیری منظم ، تشخیص به موقع عوارض و دسترسی به مراکز تخصصی می ‌تواند تاثیر زیادی بر موفقیت درمان داشته باشد.

آیا زخم معده به سرطان معده تبدیل می‌شود ؟

زخم معده به ‌خودیِ خود معمولاً مستقیم به سرطان تبدیل نمی ‌شود اما بعضی شرایط می ‌توانند خطر را بالاتر ببرند. مهم ‌ترین عامل مشترک ، عفونت هلیکوباکتر پیلوری است که هم می‌ تواند باعث زخم شود و هم در صورت درمان نشدن ، به التهاب مزمن و تغییرات پیش‌ سرطانی منجر شود. مصرف طولانی ‌مدت سیگار ، سابقه خانوادگی سرطان معده ، سن بالاتر و رژیم غذایی پرنمک یا حاوی غذاهای دودی نیز از عوامل افزایش ‌دهنده خطر هستند. گاهی برخی سرطان ‌های معده در ابتدا شبیه زخم دیده می ‌شوند ؛ به همین دلیل اگر زخم با درمان بهبود نیابد ، خونریزی ، کاهش وزن ، کم ‌خونی ، استفراغ مکرر یا سیری زودرس وجود داشته باشد ، بررسی با آندوسکوپی و نمونه ‌برداری ضروری است. درمان به ‌موقع هلیکوباکتر و پیگیری پزشک ، خطر را کاهش می ‌دهد.

آیا سرطان معده به سایر اعضای بدن پخش می ‌شود؟

بله ، سرطان معده می ‌تواند به سایر اعضای بدن پخش شود که به آن متاستاز گفته می‌ شود. سلول ‌های سرطانی ممکن است از طریق خون یا سیستم لنفاوی جا به ‌جا شوند یا در داخل شکم پخش شوند. شایع ‌ترین محل‌ های درگیری شامل غدد لنفاوی اطراف معده ، کبد ، صفاق (پرده پوشاننده احشاء شکم) و گاهی ریه و استخوان است. علائم به محل گسترش بستگی دارد ؛ مثلاً درگیری کبد می ‌تواند با کاهش اشتها ، درد سمت راست شکم یا زردی همراه شود و درگیری صفاق ممکن است باعث تجمع مایع در شکم و نفخ یا سنگینی شود. تشخیص گسترش معمولاً با سی ‌تی ‌اسکن ، آندوسکوپی ، آزمایش ‌ها و در برخی موارد لاپاراسکوپی انجام می‌ شود. درمان به مرحله بیماری وابسته است و می ‌تواند شامل جراحی ، شیمی ‌درمانی ، درمان هدفمند یا ایمنی‌ درمانی باشد. مراجعه زودهنگام شانس کنترل بیماری را بیشتر می‌ کند.

سرطان معده بعد از عمل دوباره برمی‌ گردد ؟

بله ، سرطان معده می ‌تواند بعد از عمل دوباره عود کند اما این موضوع به مرحله بیماری ، نوع تومور ، درگیری غدد لنفاوی ، کامل بودن برداشت توده و پاسخ به درمان ‌های تکمیلی بستگی دارد. حتی پس از جراحی موفق ، ممکن است سلول ‌های میکروسکوپی در بدن باقی بمانند و در ماه‌ ها یا سال ‌های بعد باعث عود شوند. برای کاهش خطر ، در بسیاری از بیماران شیمی ‌درمانی یا گاهی پرتو درمانی قبل یا بعد از جراحی توصیه می ‌شود. پیگیری منظم پس از عمل بسیار مهم است و معمولاً شامل ویزیت‌ های دوره‌ ای ، آزمایش خون ، تصویربرداری و در صورت نیاز آندوسکوپی است. علائمی مانند کاهش وزن ، بی ‌اشتهایی ، درد شکم ، تهوع پایدار ، خونریزی گوارشی یا ضعف و کم‌ خونی باید جدی گرفته شود و سریع با پزشک مطرح گردد.

درمان سرطان معده پیشرفته چیست؟

درمان سرطان معده پیشرفته معمولاً با هدف کنترل بیماری ، کاهش علائم ، افزایش طول عمر و حفظ کیفیت زندگی انجام می‌ شود. انتخاب روش درمان به محل گسترش سرطان ، وضعیت عمومی بیمار ، نتایج پاتولوژی و برخی نشانگرهای مولکولی مانند HER2، PD-L1 و MSI بستگی دارد. در بسیاری از بیماران ، شیمی ‌درمانی پایه اصلی درمان است و می‌ تواند رشد تومور را کندتر کند. در مواردی که تومور ویژگی ‌های خاصی داشته باشد ، درمان هدفمند یا ایمنی ‌درمانی نیز به برنامه درمانی اضافه می ‌شود. اگر تومور باعث خونریزی ، انسداد یا درد شدید شود ، ممکن است از جراحی محدود ، استنت ‌گذاری ، رادیوتراپی یا اقدامات حمایتی استفاده شود. کنترل تغذیه ، درمان تهوع ، درد و کم ‌خونی نیز بخش مهمی از مراقبت است. در سرطان معده پیشرفته ، درمان برای هر بیمار به‌ صورت فردی طراحی می‌ شود و پیگیری منظم با متخصص گوارش و انکولوژی اهمیت زیادی دارد.